ศึกษาระบบการพัฒนาฝีมือแรงงานภายใต้ยุคสมัยแห่งการเปลี่ยนผ่านโครงสร้าง

ทางเศรษฐกิจของเมืองเซี่ยเหมิน
สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยเหมิน
กระทรวงการต่างประเทศ
(www.mfa.go.th/business อีเมล์ [email protected])

            แรงงาน นับเป็นปัจจัยการผลิตที่มีความสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจทุกประเภท ตั้งแต่เกษตรกรรม อุตสาหกรรม หรือการบริการ ซึ่งในธุรกิจแต่ละประเภทก็มีความต้องการแรงงานที่มีทักษะความสามารถที่แตกต่างกันออกไป ระบบการพัฒนาฝีมือแรงงานที่มีประสิทธิภาพไม่ว่าจะโดยภาครัฐหรือเอกชนจึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นภายใต้การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของโครงสร้างเศรษฐกิจในยุคปัจจุบัน
  
            สำหรับเมืองเซี่ยเหมินในมณฑลฝูเจี้ยนที่มีฐานะเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษแห่งหนึ่งของจีน เป็นแหล่งดึงดูดการลงทุนที่สำคัญของธุรกิจหลากหลายประเภททั้งจากในและนอกประเทศจีน ส่งผลให้เป็นแหล่งรองรับแรงงานจำนวนมากจากทั่วประเทศจีนด้วย (ปัจจุบันเมืองเซี่ยเหมินมีจำนวนแรงงานอพยพมากกว่า 1 ล้านคน)

            อย่างไรก็ดี จากแรงกดดันของนโยบายส่วนกลางและการเปลี่ยนแปลงภาวะเศรษฐกิจโลกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาได้ส่งผลให้โครงสร้างทางเศรษฐกิจของเมืองเซี่ยเหมินปรับเปลี่ยนจากแหล่งรับจ้างผลิตของอุตสาหกรรมที่เน้นการใช้แรงงานไร้ฝีมือเป็นส่วนใหญ่ในอดีตมาสู่การผลิตที่ต้องมีการใช้ทักษะและเทคโนโลยีที่สูงขึ้น รวมถึงการเติบโตธุรกิจภาคบริการหลากหลายประเภทตั้งแต่การท่องเที่ยว การจัดประชุมและนิทรรศการ การขนส่งและโลจิสติกส์ การเงิน ได้ส่งผลให้เมืองเซี่ยเหมินมีความต้องการแรงงานที่มีทักษะความสามารถที่หลากหลายมากขึ้นและยังต้องสามารถปรับตัวให้เข้าโครงสร้างทางเศรษฐกิจที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วด้วย

            ศูนย์ข้อมูลธุรกิจของไทยในจีน(BIC) ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับระบบการพัฒนาฝีมือแรงงานของเมืองเซี่ยเหมิน จึงขอเลือกประเด็นที่น่าสนใจบางส่วนมานำเสนอไว้ ณ ที่นี้

ให้โอกาสกับคนทุกระดับ ตั้งแต่ ผู้เชี่ยวชาญ ยัน นักโทษ

            สำนักงานทรัพยากรมนุษย์และประกันสังคมประจำเมืองเซี่ยเหมิน คือหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบดูแลระบบการพัฒนาฝีมือแรงงานให้กับแรงงานทั้งหมดในเมืองเซี่ยเหมิน โดยตามกฎหมายแรงงานฉบับปี 2537 และกฎหมายส่งเสริมการจ้างงานฉบับปี 2551 ของจีนได้ระบุอย่างชัดเจนว่ารัฐบาลกลางให้อำนาจแก่รัฐบาลท้องถิ่นเต็มที่ในการดำเนินโครงการพัฒนาฝีมือแรงงานโดยพิจารณาจากความเหมาะสมและความต้องการของตลาดแรงงานในแต่ละพื้นที่เป็นหลัก

            ด้วยเหตุนี้เมืองเซี่ยเหมินจึงได้ออกแบบระบบการพัฒนาฝีมือแรงงานสำหรับคนทุกกลุ่มในสังคมตั้งแต่ แรงงานที่ต้องใช้ทักษะและฝีมือขั้นสูง บุคลากรรุ่นใหม่ที่มีศักยภาพของธุรกิจ แรงงานในชนบท นักศึกษาจบใหม่ แรงงานที่ถูกเลิกจ้าง แรงงานอพยพ เกษตรกรหรือชาวประมงที่สูญเสียพื้นที่ทำกิน ทหารปลดประจำการ กลุ่มคนพิการ รวมไปถึงกลุ่มนักโทษด้วย

การใช้ใบรับรองวัดความสามารถแรงงาน จ่ายเงินชดเชยในการเข้ารับการฝึกอบรม

            เมืองเซี่ยเหมินแบ่งแรงงานออกเป็น 5 กลุ่มตามระดับความสามารถ ได้แก่ แรงงานขั้นต่ำ แรงงานขั้นกลาง แรงงานขั้นสูง ช่างเทคนิค และช่างเทคนิคขั้นสูง โดยมีระบบประเมินคุณภาพของแรงงานและออกใบรับรองให้แก่แรงงานตามระดับความสามารถต่างๆ เพื่อใช้เป็นใบเบิกทางในการหางานที่เหมาะสมตามความสามารถที่ตนมีอยู่

            นอกจากนี้ระบบใบรับรองคุณภาพแรงงานยังสามารถช่วยให้ธุรกิจสามารถจัดการระบบการจ่ายค่าตอบแทนได้สะดวกและเป็นธรรมมากขึ้นด้วย โดยแรงงานที่ถือใบรับรองที่แสดงถึงทักษะความสามารถที่สูงกว่าก็มีสิทธิ์จะได้รับค่าตอบแทนที่สูงกว่า ขณะเดียวกันก็เป็นการสร้างแรงจูงใจให้กับแรงงานที่มีทักษะความสามารถต่ำกว่าในการที่จะเข้ารับการอบรมพัฒนาฝีมือแรงงานที่ทางเมืองได้จัดให้ ซึ่งในการเข้ารับการอบรมเพื่อพัฒนาฝีมือแรงงานในทุกระดับจะได้รับเงินชดเชยจากรัฐบาลในอัตราที่แตกต่างกันออกไป อาทิเช่น 400 600 หยวนสำหรับแรงงานขั้นต่ำ 600 800 หยวนสำหรับแรงงานขั้นกลาง และสูงถึง 2,500 หยวนสำหรับช่างเทคนิคขั้นสูง เป็นต้น

ยืมมือเอกชนจัดอบรม ใช้วิธีการ ประมูล เพื่อความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ

            ในส่วนการจัดอบรมพัฒนาฝีมือแรงงาน เมืองเซี่ยเหมินได้ให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่แล้วในสังคมให้มีประสิทธิภาพ ร่วมมือกับภาคธุรกิจหรือภาคเอกชนที่มีความสามารถให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาฝีมือแรงงานแทนที่จะเลือกใช้ทรัพยากรจากภาครัฐแต่เพียงฝ่ายเดียว โดยในการสรรหาสถาบันฝึกอบรมวิชาชีพในสาขาต่างๆ เมืองเซี่ยเหมินได้เลือกใช้วิธีการประมูล เพื่อเปิดโอกาสให้กับสถาบันฝึกอบรมของเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาฝีมือแรงงานให้ตรงกับความต้องการของภาคธุรกิจ ซึ่งวิธีการนี้จะช่วยให้เกิดความโปร่งใสและทำให้ได้สถาบันที่มีคุณภาพอย่างแท้จริง โดยสถาบันฝึกอบรมที่ชนะการประมูลจะได้สิทธิ์ในโครงการอบรมพัฒนาฝีมือแรงงานที่เมืองกำหนดเป็นเวลา 2 ปี หลังจากนั้นก็จะมีการประมูลรอบใหม่ต่อไป (ระบบการพัฒนาฝีมือแรงงานงานของไทยจัดการโดยหน่วยงานรัฐผ่านทางกระทรวงแรงงานฯ เหมือนกันทั่วประเทศ)

            นอกจากนี้ เมืองเซี่ยเหมินยังได้แยกหน่วยงานที่รับผิดชอบการฝึกอบรมพัฒนาและการประเมินผลฝีมือแรงงานออกจากกันอย่างชัดเจน เพื่อกระตุ้นให้สถาบันฝึกอบรมทำหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด โดยหากแรงงานที่ได้รับการฝึกอบรมผ่านการประเมินผลได้สัดส่วนตามเกณฑ์มาตรฐาน สถาบันฝึกอบรมก็จะได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลเมืองเต็มจำนวน แต่หากแรงงานผ่านการประเมินได้ไม่ถึงเกณฑ์มาตรฐาน สถาบันฝึกอบรมก็จะได้รับเงินสนับสนุนในจำนวนที่ลดหลั่นลงไป ซึ่งวิธีนี้จะช่วยให้สถาบันฝึกอบรมรักษาและพัฒนาคุณภาพของการฝึกอบรมได้ตลอดระยะการดำเนินโครงการ

           ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมและเกร็ดความรู้เกี่ยวกับการจ้างงานในเมืองเซี่ยเหมินและในจีน รวมถึงความเคลื่อนไหวรายมณฑลของจีนทุกวันได้ที่ www.thaibizchina.com และสมัครรับ e-newsletter ได้ฟรีที่ [email protected]