เจาะลึกพฤติกรรมผู้บริโภคชาวจีน ๓ ช่วงวัย

สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองเซี่ยเหมิน
กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ
ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ [email protected] หรือ [email protected]

            ภายใต้กรอบความร่วมมืออาเซียน+๓ อันประกอบด้วยจีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้นั้น ทำให้มีการขยายขนาดตลาดอย่างรวดเร็ว การจะเจาะตลาดประเทศจีน ซึ่งมีประชากรอยู่กว่า ๑,๓๐๐ ล้านคน และได้กลายเป็นตลาดเป้าหมายของผู้ประกอบการในธุรกิจหลากหลายสาขาจากทั่วทุกมุมโลก จึงจำเป็นต้องมีการเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการในการวางแผนกลยุทธ์เจาะตลาดแดนมังกรอย่างรอบคอบโดยเฉพาะการสร้างองค์ความรู้และฐานข้อมูลที่รอบด้านเพื่อสนองตอบพฤติกรรมการบริโภคของชาวจีนในแต่ละช่วงวัยที่มีหลากหลาย

           ศูนย์บริการข้อมูลธุรกิจไทยในจีน หรือ BIC ได้ทำการศึกษาวิจัยสำรวจพฤติกรรมผู้บริโภครุ่นใหม่ชาวจีน ซึ่งเป็นกลุ่มผู้บริโภคขนาดใหญ่ที่มีกำลังซื้อสูงมาก โดยจำแนกการศึกษาออกเป็น ๓ ช่วงวัย ได้แก่ กลุ่มที่เกิดหลังปี ค.ศ. ๑๙๗๐ (1970s) กลุ่มที่เกิดหลังปี ค.ศ. ๑๙๘๐ (1980s) และกลุ่มที่เกิดหลังปี ค.ศ. ๑๙๙๐ (1990s) โดยผู้บริโภค ๓ กลุ่มนี้ต่างมีวิถีชีวิตและพฤติกรรมการบริโภคสินค้าและบริการที่แตกต่างกันอย่างค่อนข้างชัดเจน

           กลุ่มผู้บริโภค 1970s ซึ่งอยู่ในช่วงอายุระหว่าง ๓๒ - ๔๒ ปี มักมีพฤติกรรมการบริโภคที่ค่อนข้างมัธยัสถ์ ให้ความสำคัญกับการออมเงิน ส่วนใหญ่อยู่ในช่วงการสร้างความมั่นคงของชีวิตและครอบครัว มีการจับจ่ายสอย   เท่าที่จำเป็นโดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นการเปลี่ยนแปลงเพื่อทำให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น โดยคนกลุ่มนี้เติบโตในช่วงที่จีนยังค่อนข้างยากจน วิถีชีวิตยังคงเป็นแบบสังคมรวมหมู่  ความสนใจของคนกลุ่มนี้จะอยู่ที่เรื่องทั่วไป            ในชีวิตประจำวันและประเด็นทางสังคม อาทิ ราคาอสังหาริมทรัพย์ โทรทัศน์เป็นตัวเลือกอันดับหนึ่ง ด้านความบันเทิงเพราะเป็นกิจกรรมที่ทำร่วมกันได้ทั้งครอบครัว ในขณะที่สื่ออินเตอร์เน็ตและสิ่งพิมพ์จะเป็นตัวเลือกในการค้นหาและเข้าถึงข้อมูลด้านต่าง ๆ

           กลุ่ม 1980s ซึ่งอยู่ในช่วงอายุระหว่าง ๒๒ - ๓๒ ปี  มีพฤติกรรมการบริโภคซึ่งเน้นการสร้างความมั่นคงในชีวิตเพื่อสร้างภาพลักษณ์และสถานะทางสังคม ควบคู่ไปกับการจับจ่ายใช้สอยเพื่อความบันเทิงและความสุขในการใช้ชีวิต เนื่องจากคนกลุ่มนี้เติบโตในช่วงเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของจีนจากวิถีสังคมแบบเก่าไปสู่วิถีเสรีนิยมภายใต้นโยบายลูกคนเดียว ซึ่งบริบททางสังคมดังกล่าวได้ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตและบริโภคของคนกลุ่มนี้โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการทำกิจกรรมเป็นกลุ่มในหมู่เพื่อนฝูงและความนิยมเลือกซื้อสินค้าตามกระแสใหม่ ๆ   ที่สำคัญโดยที่คนกลุ่มนี้เติบโตขึ้นมาในยุคเฟื่องฟูของคอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ต  จึงให้ความสำคัญลำดับแรกกับการใช้สื่อเหล่านี้เพื่อเข้าถึงแหล่งข้อมูลต่าง ๆ รวมทั้งสินค้าและบริการ ในขณะที่สื่อสิ่งพิมพ์ทำหน้าที่เป็นแหล่งข้อมูลที่รองลงมา และโทรทัศน์ก็เป็นแหล่งบันเทิง มิใช่แหล่งข้อมูลแต่อย่างใด

           กลุ่ม 1990s เติบโตในยุคที่จีนมีการใช้อินเตอร์เน็ตอย่างแพร่หลายและมีการขยายตัวอย่างรวดเร็วของสังคมเมือง ผู้บริโภคกลุ่มนี้นี้ยังไม่มีความกดดันทางการเงิน เพราะยังคงอยู่ในความดูแลของผู้ปกครอง โดย        สิ่งที่คนกลุ่มนี้ให้ความสำคัญที่สุดคือ ตัวเอง ทำให้มีความเป็นปัจเจกสูงมาก มีความเชื่อมั่นในตัวเองสูง         กล้าแสดงออก เสพสื่อเป็นปกติ กล้านำเสนอสิ่งใหม่ในรูปแบบของตัวเอง โดยคนกลุ่มนี้มองว่าการปฏิสัมพันธ์กับผู้คนผ่านโลกออนไลน์ และกิจกรรมบนอินเตอร์เน็ตเป็นเรื่องปกติ และพยายามทำตัวเป็นไอดอล นั่นคือต้องการเป็นประเด็นให้ผู้อื่นพูดถึงตัวเอง  อย่างไรก็ตาม หนังสือพิมพ์ยังคงเป็นสื่อทางเลือกของคนกลุ่มนี้อยู่

           การวิจัยข้างต้นอาจช่วยให้ผู้ประกอบการและนักลงทุนสามารถวางแผนยุทธศาสตร์ต่างๆกัน เพื่อเจาะตลาดกลุ่มคนในแต่ละช่วงวัยให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด ทั้งนี้ ท่านสามารถติดตามข้อมูลความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับประเทศจีนได้ทุกวันจากเว็บไซต์ของ BIC ที่ www.thaibizchina.com ค่ะ